เราได้ทำความรู้จักกับกฎหมาย IT ของประเทศไทยที่อีกไม่นานเราคงได้ยลโฉมกันอย่างเต็มที่เสียที รวมถึงกฎหมาย IT ของประเทศพัฒนาแล้วอย่างอเมริกามาแล้วนะครับ คราวนี้เราลองมาดูประเทศเพื่อนบ้านของเรากันบ้างสิครับว่าไปถึงไหนกันแล้ว ประเทศในภูมิภาคอาเซียนของเราที่ได้เริ่มพัฒนากฎหมาย IT ไปแล้วก็คือสิงคโปร์กับฟิลิปปินส์ครับ เรามารู้จักกฎหมาย IT ของฟิลิปปินส์กันก่อนดีกว่า

กฎหมายที่เป็นกฎหมายหลักเกี่ยวกับ IT ของฟิลิปปินส์ตอนนี้กล่าวได้ว่ามีฉบับเดียวครับคือ E-Commerce Act ประกาศใช้เมื่อปี พ.ศ. 2543

กฎหมายนี้ยกร่างขึ้นมาภายหลังความล้มเหลวในการดำเนินคดีกับผู้เขียนไวรัส Love bug ครับ เนื่องจากไม่มีกฎหมายบัญญัติความผิดในเรื่องดังกล่าวไว้ ปรับใช้กฎหมายที่มีอยู่ก็ไม่ได้ คนผิดก็เลยลอยนวลไป พี่ปินส์เขาก็เลยเขียนกฎหมายมารับรองอาชญากรรมคอมพิวเตอร์ครับ แต่เขาไปเขียนรวมกับเรื่องการทำสัญญาทางอิเล็กทรอนิกส์ ลายมืออิเล็กทรอนิกส์ และพยานหลักฐานทางอิเล็กทรอนิกส์ด้วย รวมอยู่ในกฎหมายชื่อ E-Commerce Act ครับ ก็เป็นแนวทางที่ต่างไปจากของบ้านเราและของอเมริกาที่ใช้กฎหมายหลายฉบับ พี่ปินส์เขาพยายามเขียนกฎหมายเดียวให้ครอบคลุมทุกเรื่องครับ

ตอนนี้ก็ได้ข่าวแว่ว ๆ ว่าเขากำลังปรับปรุงแก้ไขกฎหมายนี้ให้ครอบคลุมถึงการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล Spamming สิ่งลามกทางอินเทอร์เน็ต รวมถึงวิธีการสืบสวนและรวบรวมพยานหลักฐานความผิดที่กระทำบนเครือข่ายคอมพิวเตอร์ด้วยครับ

อ้อ ! ถึงมีกฎหมายใหม่ออกมากำหนดความผิดในเรื่องการเผยแพร่ไวรัสคอมพิวเตอร์ ก็ไม่ได้หมายความว่า ทางการ ฟิลิปปินส์จะไปจับตัวนาย Ramones ซี่งเขียนไวรัส Love Bug มาลงโทษได้นะครับ เพราะประเทศประชาธิปไตย (รวมทั้งบ้านเราและพี่ปินส์ด้วยครับ)มีหลักกฎหมายซึ่งถือเป็นหลักรัฐธรรมนูญว่า “ไม่มีความผิดโดยไม่มีกฎหมาย” (Nullum Crimen Sine Lege) ครับ คือถ้าตอนทำผิดไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้เป็นความผิด แม้ต่อมาจะมีกฎหมายใหม่ออกไปเอาผิดก็จะมีผลย้อนหลังไปลงโทษเขาไม่ได้ครับ

หลักนี้ถือว่าเป็นธรรมที่สุดแล้วครับ เพราะการลงโทษอาญากับบุคคลก็เพราะคน ๆ นั้นรู้ว่ามีกฎหมายห้าม แต่ก็ยังเลือกที่จะทำผิดครับ ถ้าเขาไม่รู้ว่ามีกฎหมายห้ามแต่ไปลงโทษเขาก็ไม่ fair นะสิ ใช่ใหมครับ